SỬA LỖI HÀNH VĂN 05

Ngày tạo 07/03/2020

 -  668 Lượt xem

Lỗi ngữ pháp trong câu có trạng ngữ mở đầu

TH5: Những kiểu lỗi “Vừa chạy đến nơi, mũ nó đã bay mất”

 

Phân tích lỗi:

Đây là những lỗi về tính đồng nhất sở chỉ giữa động ngữ của mệnh đề chính hay phần chính của câu.

Sửa lỗi:

Câu sai: “Vừa chạy đến nơi, mũ nó đã bay mất”

Cách 1: Chuyển chủ ngữ

Sửa thành: “Vừa chạy đến nơi, nó đã bị bay mất mũ”

Cách 2: Thêm chủ ngữ cho trạng ngữ (động ngữ thứ nhất), và như vậy là chuyển TRẠNG NGỮ thành một mệnh đề độc lập với mệnh đề sau:

Sửa thành: “Nó vừa chạy đến nơi thì mũ nó đã bay mất”

Lưu ý:

Đồng sở chỉ/co-reference là gì? (Trích từ Từ điển Khái niệm Ngôn ngữ học, Nguyễn Thiện Giáp (2016), Nxb Đại học Quốc gia Hà Nội, Hà Nội)

Là hồi chỉ/anaphora, là yếu tố ngôn ngữ hồi chỉ vào một yếu tố ngôn ngữ khác có quan hệ đồng sở chỉ, tức là sự quy chiếu của một yếu tố hồi chỉ chỉ có thể xác định nhờ sự giải thích tiền ngữ/antecedent của nó

Ví dụ:

  1. Có một cuốn sách ở trên bàn
  2. Cuốn sách ấy là của tôi

Thì “một cuốn sách” ở câu a) và “cuốn sách ấy” ở câu b) là đồng sở chỉ: “cuốn sách ấy” hồi chỉ “một cuốn sách (hay nói đơn giản hơn là hai khái niệm cùng gọi tên một sự vật/hiện tượng, cụ thể ở đây là cuốn sách).

Quay trở lại với câu sai ở trên, ta có thể thấy ngay rằng có sự phi lý trong cách diễn đạt: mũ nó thì không thể vừa chạy đến nơi vừa bay mất được?

(Trích và bổ sung từ công trình Sổ tay sửa lỗi hành văn, Cao Xuân Hạo - Trần Thị Tuyết Mai (2016), Nxb Khoa học xã hội, Hà Nội)

 

Kiến học
Gọi 0977 65 66 69